Xavi staat voor zijn tweede wedstrijd als bondscoach van het Nederlands elftal direct voor een aantal interessante keuzes. Brian Brobbey is weggevallen, terwijl Joey Veerman, Mexx Meerdink en Ruben van Bommel zich tegen Duitsland nadrukkelijk lieten zien. Vooral op het middenveld en in de aanval kan Oranje er zondag tegen Servië daardoor anders uitzien.
Oranje speelde donderdag met 1-1 gelijk tegen Duitsland. Xavi hield zijn basiself toen grotendeels intact ten opzichte van de ploeg die onder Ronald Koeman speelde, maar tijdens de wedstrijd veranderde het beeld. Veerman bracht meer creativiteit op het middenveld, Meerdink verving de geblesseerde Brobbey en Van Bommel verzorgde kort voor tijd de schitterende assist op de gelijkmaker.
Veerman klopt nadrukkelijk op de deur
De interessantste keuze ligt mogelijk naast Ryan Gravenberch. Quinten Timber begon tegen Duitsland en bracht vooral loopvermogen en fysieke kracht, maar na zijn wissel kreeg Oranje met Veerman een heel ander gezicht.
De middenvelder van Borussia Dortmund had daarvoor slechts 33 minuten nodig. Veerman gaf vier passes waaruit direct een doelpoging ontstond en verstuurde twaalf voorwaartse passes. Timber kwam voor zijn wissel tot vier voorwaartse passes en geen enkele zogenoemde key pass. Xavi was na afloop dan ook opvallend positief en vond dat Veerman het spel wist te domineren.
Tegen Servië kan juist dat profiel interessant zijn. De Serviërs kwamen donderdag thuis al vroeg op voorsprong tegen Griekenland, maar moesten daarna lange fases terug. Volgens de analyse van de Servische publieke omroep RTS kregen ze vooral problemen wanneer Griekenland via de zijkanten aanviel en spelers tussen de linies aanspeelde.
Als Oranje opnieuw veel de bal heeft, kan Veermans passing daarom zwaarder wegen dan de extra fysieke kwaliteiten van Timber. Het zou de eerste echte wijziging kunnen worden die Xavi uit eigen beweging in zijn basiself doorvoert.
Van Bommel zet Summerville onder druk
Ook rechts voorin heeft Xavi iets te overwegen. Crysencio Summerville begon tegen Duitsland, maar Ruben van Bommel had als invaller maar enkele minuten nodig om zijn eerste interland direct van waarde te voorzien.
Van Bommel kwam in de 83ste minuut binnen en leverde in blessuretijd de assist op Cody Gakpo voor de 1-1. Xavi noemde hem na afloop een speler die direct het verschil had gemaakt en was vooral tevreden over de manier waarop Van Bommel zelf de bal veroverde en vervolgens de voorzet gaf.
Dat kan tegen Servië extra meewegen. Griekenland zorgde donderdag juist vanaf de flanken voortdurend voor gevaar. Al in de openingsfase ontstond een grote kans na een aanval over rechts en ook later kregen de Grieken daar veel ruimte. De winnende 1-2 viel uiteindelijk na een doorbraak van Kostas Tsimikas over de andere kant en een voorzet richting het vijfmetergebied.
Van Bommel is van nature het liefst vanaf links actief, maar verving tegen Duitsland Summerville aan de rechterkant. Xavi kan daarom vasthouden aan Summerville, maar na het sterke debuut van Van Bommel is die basisplaats minder vanzelfsprekend geworden.
Wie vervangt Brobbey in de spits?
Eén wijziging moet Xavi sowieso maken. Brobbey viel tegen Duitsland na ongeveer een halfuur geblesseerd uit en is inmiddels teruggekeerd naar Sunderland. Joshua Zirkzee is als vervanger bij de selectie gekomen.
Dat betekent niet automatisch dat Zirkzee zondag begint. Meerdink verving Brobbey tegen Duitsland en speelde bijna een uur. Xavi was achteraf tevreden over zijn debuut, waarbij hij vooral wees op het vele loopwerk, het druk zetten op de Duitse opbouw en zijn arbeid voor de ploeg.
Meerdink heeft bovendien de volledige voorbereiding onder Xavi meegemaakt, terwijl Zirkzee pas vrijdagavond in Zeist aansloot. Daardoor lijkt Meerdink op dit moment de meest logische kandidaat om te starten. Zirkzee geeft Xavi wel een ander type spits en kan met nog een training en het tactische plan voor Servië alsnog voor een verrassing zorgen.
Achterin lijkt minder reden om te veranderen
In de defensie zijn de vraagtekens kleiner. Bart Verbruggen stond tegen Duitsland op doel, met Micky van de Ven, Virgil van Dijk, Jan Paul van Hecke en Denzel Dumfries voor zich. Oranje stond weliswaar lang met 0-1 achter, maar Duitsland kwam uiteindelijk slechts tot tien doelpogingen tegenover 22 Nederlandse pogingen.
Jurriën Timber is weer bij de groep, maar met hem wordt voorzichtig omgegaan nadat hij pas recent terugkeerde van een langdurige liesblessure. Tegen Duitsland behoorde hij nog niet tot de wedstrijdselectie.
Daarnaast is Lutsharel Geertruida inmiddels geblesseerd afgehaakt. Xavi heeft besloten geen extra verdediger op te roepen.
Een compleet nieuwe laatste lijn ligt daardoor niet voor de hand. Wel moet Xavi rekening houden met het programma: na Servië volgen binnen een week ook nog wedstrijden tegen Griekenland en opnieuw Servië.
Zo kan Oranje zondag beginnen
Op basis van de wedstrijd tegen Duitsland, de prestaties van de invallers en de manier waarop Servië tegen Griekenland voor de dag kwam, lijken vooral Veerman, Van Bommel en Meerdink serieuze kandidaten om in Belgrado in de basis te verschijnen.
De meest logische variant op dit moment is:
Verbruggen; Van de Ven, Van Dijk, Van Hecke, Dumfries; Veerman, Gravenberch; Gakpo, Reijnders, Van Bommel; Meerdink
Daarbij zijn vooral Veerman of Quinten Timber en Van Bommel of Summerville echte keuzes. In de spits gaat het door de blessure van Brobbey tussen Meerdink en de pas opgeroepen Zirkzee.
Volledige zekerheid komt bovendien pas laat. Xavi heeft een nieuwe werkwijze ingevoerd waarbij zelfs zijn spelers de basisopstelling pas ongeveer anderhalf uur voor de aftrap te horen krijgen. Hij wil daarmee de volledige groep tot het laatste moment betrokken houden.
Oranje traint zaterdag nog één keer voordat de selectie naar Belgrado vertrekt. Xavi geeft zaterdagavond om 20.00 uur een persconferentie. Daar kunnen nieuwe aanwijzingen volgen over de keuzes voor zondag.